Databank Ondergrond Vlaanderen

Actuele grondwaterstandindicator

Info

De grondwaterstandindicator is gebaseerd op maandelijkse peilmetingen in het primair meetnet door de VMM, SCK en De Watergroep voor freatische peilfilters met continue meetreeksen van minstens 11 jaar. Die maandelijkse peilmetingen worden aangevuld met dagelijkse modelberekeningen voor de periode 1991- heden.

  • Wil je meer informatie over hoe de grondwaterstandindicator, de kaarten en figuren op deze pagina zijn opgesteld? Neem dan zeker een kijkje op de pagina 'Opbouw grondwaterstandindicator ' en naar de algemene pagina  van de grondwaterstandindicator.
  • Wil je de grafieken en cijfers van de meest actuele indicator meteen op kaart bekijken in de DOV-verkenner? Neem dan een kijkje op de kaartlaag 'Grondwaterstandindicator freatisch grondwater voor de tijd van het jaar (meest actueel)'. 
  • Wil je de rapporten van de afgelopen maanden en jaren bekijken, dat kan bij de 'Historische grondwaterstandindicator'. 
  • De actuele waterschaarste- en droogtetoestand in Vlaanderen kan u vinden op www.opdehoogtevandroogte.be.

datum rapport: 03-07-2026
referentiedatum: 30-06-2026
aantal gebruikte meetplaatsen: 170

Historische vergelijking

De freatische grondwaterstand schommelt tijdens het jaar: hoog op het einde van de winter en laag op het einde van de zomer. Met de grondwaterstandindicator kijken we naar de toestand van het grondwater t.o.v. alle peilen gedurende het jaar (absolute vergelijking) en de toestand voor de tijd van het jaar (relatieve vergelijking).

  • Absolute vergelijking: Staat het freatisch grondwater hoog of laag (t.o.v. alle dagelijkse peilen van de referentieperiode)?

Op 30/06/2026 vertoonde 65% van de meetplaatsen een lage (43%) tot zeer lage (22%) freatische grondwaterstand. 31% vertoonde een normale en 4% een hoge grondwaterstand. Er zijn geen zeer
hoge grondwaterstanden geobserveerd (Figuur 1).
(Het totaal van freatische grondwaterstanden kan door afrondingen op gehele getallen afwijken van 100%.)

Op Figuur 10 zien we dat de verschuiving van lage naar hoge grondwaterstanden tijdens het afgelopen hydrologisch winterseizoen zeer beperkt was. Zowel het aandeel als de duur met hoge grondwaterstanden waren duidelijk minder omvangrijk dan in het hydrologisch winterseizoen 2024-2025, als gevolg van het overwegend droge jaar 2025.

Van april tot eind september bevinden we ons in het hydrologisch zomerseizoen. Een verschuiving naar klassen met lagere grondwaterstanden is de normale trend. Sinds begin april is dit aandeel (lage tot zeer lage) grondwaterstanden toegenomen met ca. 55 procentpunten. Tegelijkertijd is het aandeel hoge tot zeer hoge grondwaterstanden afgenomen met ca. 35 procentpunten.

Vanaf 01/07/2026 tonen de scenariogebaseerde voorspellingen dat het aandeel lage tot zeer lage grondwaterstanden in het normaal weerscenario stabiel blijft. Bij droog weer kan dat aandeel stijgen tot ca. 80% en bij nat weer afnemen tot ca. 40%. Zie de scenariogebaseerde voorspelling van 01/07/2026 tot 30/07/2026 met scenario’s voor normaal, nat en droog weer in de rechterkant van Figuur 1.
 

Absolute toestand van de freatische grondwaterstand: Percentage van de meetplaatsen met een zeer lage, lage, normale, hoge of zeer hoge grondwaterstand (t.o.v. alle peilen van de referentieperiode) voor de afgelopen 2 jaar + scenariogebaseerde voorspelling voor de komende maand. In de winter worden vooral hoge grondwaterstanden verwacht, in de zomer vooral lage.
Figuur 1: Absolute toestand van de freatische grondwaterstand: Percentage van de meetplaatsen met een zeer lage, lage, normale, hoge of zeer hoge grondwaterstand (t.o.v. alle peilen van de referentieperiode) voor de afgelopen 2 jaar + scenariogebaseerde voorspelling voor de komende maand. In de winter worden vooral hoge grondwaterstanden verwacht, in de zomer vooral lage.

 

  • Relatieve vergelijking: Wat is de toestand van de freatische grondwaterstand voor de tijd van het jaar?

Op 30/06/2026 vertoonde 50% van de meetlocaties een lage (27%) tot zeer lage (24%), 38% een normale, en 12% een hoge (11%) tot zeer hoge (2%) grondwaterstand voor de tijd van het jaar (Figuur 2).
(Het totaal van freatische grondwaterstanden kan door afrondingen op gehele getallen afwijken van 100%.)

Figuur 11 toont dat 2026 aanving met een groot aandeel lage tot zeer lage grondwaterstanden voor de tijd van het jaar (ca. 80%), als gevolg van het droge jaar 2025. Tot begin april, de aanvang van het hydrologisch zomerseizoen, nam het aandeel lage tot zeer lage grondwaterstanden voor de tijd van het jaar opnieuw af als gevolg van de normalere hoeveelheid gevallen neerslag.

Door de bovengemiddelde hoeveelheid neerslag die afgelopen maand is gevallen, is het aandeel lage tot zeer lage grondwaterstanden licht afgenomen. In vergelijking met eind juni van het voorgaande jaar is het aandeel lage tot zeer lage grondwaterstanden ca. 12 procentpunten kleiner.

Vanaf 01/07/2026 tonen de scenariogebaseerde voorspellingen dat het aandeel lage tot zeer lage grondwaterstanden voor de tijd van het jaar afneemt tot ca. 32% bij een normaal scenario, terwijl bij een nat scenario dat aandeel zal afnemen tot ca. 10%. Bij een droog scenario kan dit aandeel licht toenemen tot ca. 55%. Zie de scenariogebaseerde voorspelling van 01/07/2026 tot 30/07/2026 voor een normale, natte en droge situatie in de rechterkant van Figuur 2.
 

Relatieve toestand van de freatische grondwaterstand: Percentage van de meetplaatsen met een zeer lage, lage, normale, hoge of zeer hoge grondwaterstand voor de tijd van het jaar, voor de afgelopen 2 jaar + scenariogebaseerde voorspelling voor de komende maand.
Figuur 2: Relatieve toestand van de freatische grondwaterstand: Percentage van de meetplaatsen met een zeer lage, lage, normale, hoge of zeer hoge grondwaterstand voor de tijd van het jaar, voor de afgelopen 2 jaar + scenariogebaseerde voorspelling voor de komende maand.

 

Figuur 3 toont de grafiek voor de relatieve toestand van 30/06/2000 tot 31/05/2026. In de periode 2017-2020, in het jaar 2022, en in de periode 2025 tot heden waren er en zijn er duidelijk langere periodes met grotere percentages lage tot zeer lage freatische grondwaterstanden voor de tijd van het jaar. De natte zomer van 2021 en de periode vanaf 2023 tot begin 2025 staan in sterk
contrast met de droge periodes ervoor en erna.

Deze (en de verdere) evolutie hangt nauw samen met de hoeveelheid neerslag en verdamping. Samen bepalen ze het neerslagtekort of -overschot. Bij een groter dan normaal neerslagtekort dalen de grondwaterstanden sneller of herstellen ze trager dan normaal, en omgekeerd. Als door klimaatverstoring extreme weersomstandigheden (uitzonderlijk droog of nat) frequenter optreden
of langer aanhouden, zal dit zich ook weerspiegelen in de situatie van het freatisch grondwater.

Relatieve toestand van de freatische grondwaterstand (1/4/2000– 1/3/2026): Percentage van de meetplaatsen met een zeer lage, lage, normale, hoge of zeer hoge grondwaterstand voor de tijd van het jaar.
Figuur 3: Relatieve toestand van de freatische grondwaterstand (1/4/2000– 1/3/2026): Percentage van de meetplaatsen met een zeer lage, lage, normale, hoge of zeer hoge grondwaterstand voor de tijd van het jaar.

 

Figuur 4 toont de verdeling van de verschillen (op 170 locaties) tussen het gemiddeld grondwaterpeil voor elk individueel seizoen en het gemiddeld peil voor dat seizoen in de referentieperiode 1991-2020. Deze grafiek toont hoeveel de peilen afwijken van het normale niveau voor een bepaald seizoen. In de lente en zomer van 2024 was de gemiddelde grondwaterstand voor de mediane meetplaats ruim 40 cm hoger dan normaal. Ook in de natte periode 2000-2002 was die stand enkele tientallen centimeter hoger dan normaal. In de periode 2017-2020, met uitschieter herfst 2018, was die stand net enkele tientallen centimeter lager dan normaal. Van lente tot winter 2025 was de mediane grondwaterstand opnieuw verschillende tientallen centimeter lager dan normaal.

Verdeling van de verschillen tussen het grondwaterpeil per seizoen t.o.v. het gemiddeld peil in de referentieperiode voor dat seizoen.
Figuur 4: Verdeling van de verschillen tussen het grondwaterpeil per seizoen t.o.v. het gemiddeld peil in de referentieperiode voor dat seizoen.

 

Is het freatische grondwater gestegen of gedaald ?

Op 30/06/2026 waren op 82% van de meetplaatsen de (absolute) freatische grondwaterstanden gedaald t.o.v. een maand eerder. Op 13% van de resterende meetplaatsen bleven de peilen stabiel terwijl ze op 5% stegen. Begin juli bevinden we ons in het hydrologisch zomerseizoen, een verschuiving naar klassen met lagere (absolute) grondwaterstanden is de normale trend. Ruimtelijk gezien komen de locaties met stijgende en stabiel gebleven (absolute) grondwaterstanden merkbaar overeen met het patroon van de bovengemiddeld gevallen neerslag in de maand juni. Deze locaties liggen verspreid over heel Vlaanderen.

Zoals hierboven vermeld vertoonde 50% van de meetlocaties een lage (27%) tot zeer lage (24%), 38% een normale, en 12% een hoge (11%) tot zeer hoge (2%) grondwaterstand voor de tijd van het jaar (op 30/06/2026).

Figuur 5 toont de relatieve grondwaterstandindicator met stijgende/dalende peilen.

Huidige grondwaterstandsveranderingen en relatieve situering van de huidige freatische grondwaterstand.
Figuur 5: Huidige grondwaterstandsveranderingen en relatieve situering van de huidige freatische grondwaterstand.

 

Worden er volgende maand zeer lage of zeer hoge freatische grondwaterstanden verwacht?

Volgende maand verwachten we bij nat weer op 18% van de meetplaatsen zeer hoge grondwaterstanden (>P90) voor de tijd van het jaar. Bij normaal weer bedraagt het percentage 2% van de meetplaatsen, en bij droog weer 0%. Die meetplaatsen liggen verspreid over Vlaanderen (Figuur 2 en Figuur 6).

Meetplaatsen waar volgende maand zeer hoge (>P90) freatische grondwaterstanden voor de tijd van het jaar verwacht worden.

Meetplaatsen waar volgende maand zeer hoge (>P90) freatische grondwaterstanden voor de tijd van het jaar verwacht worden.
Figuur 6: Meetplaatsen waar volgende maand zeer hoge (>P90) freatische grondwaterstanden voor de tijd van het jaar verwacht worden.

 

Volgende maand verwachten we bij droog weer op 24% van de meetplaatsen zeer lage (<P10) grondwaterstanden voor de tijd van het jaar. Bij normaal en nat weer wordt dat percentage 13 en 2%. Die meetplaatsen liggen verspreid over Vlaanderen(Figuur 2 en Figuur 7).

Meetplaatsen waar volgende maand zeer lage (<P10) freatische grondwaterstanden voor de tijd van het jaar verwacht worden.
Figuur 7: Meetplaatsen waar volgende maand zeer lage (<P10) freatische grondwaterstanden voor de tijd van het jaar verwacht worden.

 

Besluit freatisch grondwater

Juli wordt ingezet met 50% lage tot zeer lage grondwaterstanden voor de tijd van het jaar. De bovengemiddelde hoeveelheid neerslag die afgelopen maand gevallen is, zorgt voor een licht herstel ten opzichte van de vorige maand. Op 30/06/2026 vertoonde 50% van de meetlocaties een lage tot zeer lage, 38% een normale, en 12% een hoge tot zeer hoge grondwaterstand voor de tijd van het jaar. De neerslag viel sterk verspreid over Vlaanderen. De locaties met een stijgende of stabiliserende grondwaterstand komen dan ook verspreid voor over heel Vlaanderen.

Meer info over de werking van het grondwatersysteem (en de betekenis van lage grondwaterstanden) vind je in dit filmpje. Op dov.vlaanderen.be vind je alle grondwaterstanden, de huidige toestand en de interactieve kaart voor het freatische grondwater.